Kategorie
Ogłoszenia

Vodurudu – polska premiera filmu w Instytucie Teatralnym

30.04.2022

W sobotni wieczór (30.04) w sali Instytutu Teatralnego odbędzie się polska premiera filmu „Vudurudu” w reżyserii Anatolija Sachivko. Ten improwizowany folklorystyczny balet filmowy będzie można także obejrzeć na kanale Youtube Instytutu Teatralnego – od 28 do 30 kwietnia.

Wejdę do czerwonej wody, taka jest moja wola myśli, ruchu, ducha.

„Vodurudu” to improwizowany folklorystyczny balet filmowy, który wywodzi się ze środowiska i czasu. Osią fabuły jest plemię wolnych ludzi, których natura jest w ciągłym ruchu. Trzymając się razem i swojej natury, podróżują przez wieki i pory roku, od czasu do czasu wchodząc w bezpośredni kontakt ze światem zewnętrznym.

Vudurudu, to wizualna, plastyczna refleksja autora, jest aktem odrodzenia ukraińskiej kultury narodowej poprzez muzykę, poezję i taniec, które na nowo przekazują pierwotnego ducha i wolę życia narodu ukraińskiego.

Projekcja jest częścią polsko-ukraińskiego programu „Ramię w ramię” z okazji obchodów Międzynarodowego Dnia Tańca: https://bit.ly/3y7bfi1

Szczegóły i bilety dostępne na stronie Instytutu Teatralnego oraz w serwisie GoOut.net.🖱instytut-teatralny.pl/MDT2022

TRAILER: https://www.youtube.com/channel/UCpFId7-_BCuhZMdgZ8QfSfA

Reżyseria i choreografia: Anatolij Sachivko
Reżyser zdjęć: Mykyta Kuzmenko

Muzyka stworzona przez Mykoła Łeontowycz

Sound design i autorskie utwory: KOLOAH


Obsada

Liza Riabinina
Oleksandr Ptashnyk
Antonina Romanenko
Maksym Kotskyi
Galyna Pekha

Anastasia Kharchenko
Roman Chukhmanenko
Mariia Kozlova
Anna Turchina
Yurii Orlov
Marina Kushchova
Danylo Zubkov
Alina Ryzhkova
Dmytro Cherniavskyi
Mariia Boiko

Kategorie
Programy filmowe

Kino Tańca online vol.2: „Światy ukryte”

3 – 6 marca 2022

Od 3 do 6 marca wraz z Mazowieckim Instytutem Kultury i Fundacją Artystyczną PERFORM zapraszamy na drugi w tym roku program Kina Tańca Online.

W 2022 roku cały program Kina Tańca, pod wspólnym hasłem „Inne światy”, będzie eksplorował obszary kolizji i współistnienia nieprzystawalnych rzeczywistości.

Tym razem, pod wspólnym hasłem: „Światy ukryte” przyjrzymy się różnorodnym reprezentacjom nadprzyrodzonej rzeczywistości.  Będzie to program oscylujący na pograniczu tradycji, wierzeń i mitów, dotykający mistyki, wiary, oraz transcendentalnych relacji człowieka z naturą. Taniec i muzyka, obraz i rytm w filmowym medium otwierają potencjał dla metaforycznej i emocjonalnej narracji, pozwala znaleźć wyraz dla zjawisk, które nie dają się zamknąć w słowach.

Oprócz prezentacji samych filmów będziecie mieli także okazję poznać ich twórców, którzy zgodzili się opowiedzieć o swojej pracy w krótkich wideo-zapowiedziach.

Jak obejrzeć program?

Program będzie można obejrzeć bezpłatnie – bez konieczności posiadania biletu i logowania. By obejrzeć filmy, wystarczy dostęp do Internetu i link.

Link do albumu Kino Tańca Online vol.2 z filmami i krótkim wideo wprowadzeniem zostanie opublikowany na Facebooku W TYM WYDARZENIU w czwartek 3. marca o godz. 19.00 i będzie dostępny aż do niedzieli 6. marca.

PROGRAM:

Anul Nou | reż. Corina Andrian |Rumunia 2021

Bhairava | reż. Marlene Millar & Philip Szporer | Kanada 2018

Wake | reż. Katie Beard, Naomi Turner | Wielka Brytania 2020

Ecce | reż. Fu LE | Francja 2021

Spectre |reż. Sebastien de Buyl |Belgia 2020

Jilava |reż. John T. Williams | USA 2016


Organizator: Mazowiecki Instytut Kultury i Fundacja Artystyczna PERFORM

Kurator: Regina Lissowska-Postaremczak

Kategorie
Programy filmowe

Kino Tańca online vol.1: „Światy równoległe”

10-13 lutego 2022

Od 10 do 13 lutego wraz z Mazowieckim Instytutem Kultury i Fundacją Artystyczną PERFORM zapraszamy na pierwszy w tym roku program Kina Tańca Online! 

W 2022 roku cały program Kina Tańca, pod wspólnym hasłem „Inne światy”, będzie eksplorował obszary kolizji i współistnienia nieprzystawalnych rzeczywistości.

W pierwszej odsłonie, zatytułowanej „Światy równoległe” przyjrzymy się dwoistości krajobrazu zmienionego przez obecność człowieka: zderzeniu świata natury i cywilizacyjnego rozwoju; jednostkowych i uniwersalnych wartości. Każdy z sześciu filmów, które znalazły się w tej selekcji, prezentuje odmienną perspektywę, tym samym otwierając przestrzeń dla dialogu i refleksji.

Zapraszamy również do obejrzenia wideo-zapowiedzi przygotowanych przez twórców, w których opowiedzieli oni o swoich filmach.

Jak obejrzeć program?

Program będzie można obejrzeć bezpłatnie – bez konieczności posiadania biletu i logowania. By obejrzeć filmy, wystarczy dostęp do Internetu i link.

Link do albumu Kino Tańca Online vol.1 z filmami i krótkim wideo wprowadzeniem zostanie opublikowany na Facebooku W TYM WYDARZENIU w czwartek 10. lutego o godz. 19.00 i będzie dostępny aż do niedzieli 13. lutego.

PROGRAM:

Fauteuil lit, reż. Maksym Kotskyi | Ukraina | 2021

Human Habitat, reż. Flavia Devonas Hoffmann | Norwegia | 2020

You Wanted Rivers, reż. Magdalena Zielińska | Polska – Jordania | 2020

Downriver, reż. Andrea Boll | Szwajcaria | 2020

Fibonacci, reż. Tomáš Hubáček | Czechy | 2020

Zielnik (Herbarium), reż. Iwona Pasińska | Polska | 2021


Organizator: Mazowiecki Instytut Kultury i Fundacja Artystyczna PERFORM

Kurator: Regina Lissowska-Postaremczak

Kategorie
Artykuły

Taniec okiem kamery. Sztuka tańca w mediach audiowizualnych

Udostępniam monografię „Taniec okiem kamery. Sztuka tańca w mediach audiowizualnych”, powstałą w ramach projektu stypendialnego MKDNiS.

Projekt miał na celu badanie specyfiki filmu tańca i analizę strategii rozwijanych przez twórców łączących taniec z medium filmowym, oraz stworzenie opracowania kompleksowo prezentującego fenomen filmu tańca z perspektywy krytyczno-analitycznej i artystycznej.

Kwerenda na potrzeby projektu obejmowała ponad 500 filmów tańca, zebranych w archiwach festiwali filmowych, oraz innych instytucji dokumentujących materiały audiowizualne, na platformach VOD, oraz prezentowanych w bieżących katalogach i programach filmowych. Baza w postaci listy ponad 500 filmów tańca powstała w rezultacie tej kwerendy została zamieszczona jako aneks.

Pierwsza część opracowania poświęcona jest identyfikacji  cech i problemów specyficznych dla filmu tańca. Koncentruje się na aspektach prezentacji, kompozycji i koncepcji analizowanych prac, które wynikają z narzędzi i środków swoistych dla mediów audiowizualnych, a więc poszerzają możliwości choreografii w sposób nieosiągalny na scenie. Omówione zostały także wybrane przykłady dzieł, w których środki te w połączeniu z tańcem i choreografią prowadzą do wytwarzania nowych jakości artystycznych. W opracowaniu szczególny nacisk położony został na kilka kluczowych elementów, które odróżniają film tańca od tańca na scenie – związanych m.in. z operowaniem perspektywą, montażem, budowaniem lub zaburzaniem poczucia ciągłości w czasie, przestrzeni i trajektorii ruchu, oraz relacji ruchu ciała z krajobrazem. Ze względu na bardzo ograniczoną literaturę przedmiotu w Polsce, w pierwszych rozdziałach przybliżone zostały związki tańca i filmu w perspektywie historycznej i gatunkowej.

Uzupełnieniem badań było także przeprowadzenie ośmiu pogłębionych wywiadów z artystami, którzy swoją działalność twórczą w obszarze filmu tańca w mediach audiowizualnych łączą z aktywnością na innych powiązanych polach (m.in. pracy kuratorskiej, edukacyjnej, badawczej), prezentując różne perspektywy wobec filmu tańca.. Rozmowy te, stanowiąc drugą część publikacji, nie tylko dają wgląd w indywidualne podejścia i praktyki twórcze artystów, ale także w szerszą refleksję nad formami i potencjałem screendance.

Dziękuję wszystkim artystom, którzy zgodzili się na rozmowę, oraz instytucjom, które umożliwiły mi prowadzenie kwerendy i opracowanie tej publikacji. Mam nadzieję, że odpowie ono na potrzeby środowisk twórczych i wspieranie twórczego wykorzystania potencjału medium filmowego w prezentacji tańca, a także przyczyni się do poszerzenie wiedzy i krytycznego odbioru sztuki tańca w mediach audiowizualnych.

Opracowanie w formacie PDF jest dostępne POD TYM LINKIEM

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury, Dziedzictwa
Narodowego i Sportu

Kategorie
Artykuły

Taniec w jednym ujęciu

Kadr z filmu „The Last Children”, reż. Fu LE

Jednym z kluczowych aspektów związanych z reprezentacją tańca w mediach audiowizualnych jest sposób, w jaki film odzwierciedla przepływ ruchu w czasie i przestrzeni.

Najbardziej bezpośrednim – choć kompozycyjnie niełatwym – sposobem jest realizacja całego filmu w jednym ujęciu (lub podobny efekt, osiągany z pomocą kilku bardzo długich ujęć). W efekcie wszystkie działania zostają przedstawione w swoim rzeczywistym czasie trwania. Taki sposób filmowania choreografii wymaga jednak niezwykle precyzyjnej koordynacji wszystkich elementów akcji i ruchu kamery, a poziom trudności wzrasta przy tym wprost proporcjonalnie do długości filmu.

Twórcy mogą przy tym posługiwać się ujęciem statycznym, w którym stałą ramę obrazu wyznacza kadr (co w pewien sposób zbliża się do perspektywy widza w teatrze) lub dynamicznym, w którym kamera podąża za ruchem.

W pierwszym przypadku, filmów bazujących na stałej perspektywie kamery (tzw. fixed shot), akcja przedstawiana jest bez montażu i cięć wewnątrz ujęcia. Doskonałym przykładem takiej realizacji jest „Zielnik” w reżyserii Iwony Pasińskiej, zrealizowany przez Polski Teatr Tańca. Stała perspektywa zastosowana została w nim w sposób bardzo nietypowy – scena filmowana jest prostopadle z góry. Ogólnie perspektywę tę można uznać za niekorzystną dla prezentacji tańca, ponieważ ginie w niej część dynamiki ruchu (szczególnie wykonywanego w osi pionowej), a przy tym nie jest to naturalna dla ludzkiego oka perspektywa oglądu ciała (choć w zamian może uwydatniać np. rysunek choreograficzny). W tym przypadku jednak wybór perspektywy i stałego ujęcia doskonale współtworzył temat filmu, jakim był abstrakcyjnie ujęty temat życia roślin. W efekcie powstała malownicza kompozycja, w której grupy tancerzy przemieszczają się poprzez kadr na podobieństwo przesuwanych wiatrem płatków czy liści. Dodatkowo, przy zachowaniu ciągłości ujęcia symbolicznie podkreślony został cykl czasu: od świtu do zmierzchu (poprzez nieznacznie przesuwający się cień drzewa rzucany na podłogę), oraz od wiosny do zimy (poprzez zmianę kolorystki kostiumów, oraz muzyki i ekspresji ruchu).

Innym przykładem połączenia statycznego ujęcia z koncepcją upływu czasu jest film „Inversion” irańskiego reżysera, artystę wideo i fotografa Sajjada Dadpoura. Obraz przedstawia trzy postaci na tle drzewa, ujęte w szerokim kadrze, przypominającym panoramiczną fotografię. Jest on niemal pozbawiony ruchu, z wyjątkiem czarnej tkaniny stopniowo spowijającej postaci, jakby w odwróconej, poklatkowej sekwencji. Stałość kadru i ujęcia współtworzy metaforyczne przesłanie filmu, który mówi o ciągłym procesie przemiany i rozpadu, oraz „inwersji” w sensie społecznym (zobrazowanym tu jako inwersja czasu).

W filmie „Through the Slit” Balkan Karisman pochodzący z Turcji artysta audiowizualny podejmuje temat teraźniejszości, literalnie ujętej jako moment przejścia pomiędzy ruchem (potencjałem zmiany) a niezmiennością (utrwalonym śladem). Film jest częściowo animacją. Ekran podzielony został na pół niewidzialną linią – po jednej stronie widzimy ruch tancerza, po drugiej zastyga, formując ciągły poziomy kształt, czy też ślad, jednostajnie przesuwający się w stronę prawej krawędzi kadru. Tancerz wchodzi więc niejako w interakcję z cyfrowo tworzonym obrazem, która na ekranie zdaje się powstawać w czasie rzeczywistym. Jednak także w procesie filmowania musiał on zachowywać świadomość tego, jaki kształt zainicjuje swoim ruchem, gdy jego zostanie on następnie utrwalony w procesie post-produkcji. Dodatkowo efekt został wzmocniony za pomocą muzyki, złożonej z długich jednostajnych dźwięków, płynnie przechodzących w kolejne.

„Through the Slit” interesująco obrazuje relację i moment przejścia między tym, co się wydarza, a tym, co już się wydarzyło. Kluczowe w tym sensie jest ukazanie ciągłości tego procesu przez pokazanie tańca w jednym ciągłym ujęciu; wprowadzenie cięć przerwałoby ten przepływ czasu, a tym samym zmieniło przekaz.

W kontekście obrazowania upływu czasu poprzez stałe ujęcie warto przywołać także film „Lucid Green”, stworzony przez libańskiego tancerza i choreografa Josepha Gebraela. W filmie pojawia się kilka statycznych ujęć, ukazujących mężczyznę przemieszczającego się poprzez bujnie zarośnięte roślinnością, miejskie pustostany. Choć na pierwszy rzut oka nie wyróżnia się żadnym elementem kompozycji, zwraca uwagę bardzo szczególna jakość światła oraz ruchu – zarówno tancerza, jak i widocznej w tle roślinności, która porusza się z nienaturalną intensywnością. W rzeczywistości każde z ujęć, które oglądamy w ciągu kilku minut filmu było nagrywane w ciągu kilku godzin. Gebrael korzystał przy tym z wypracowanej przez siebie metody, która pozwala mu poruszać się w bardzo dużym spowolnieniu, które dla widza przypominałoby bezruch, natomiast w filmie zostało poddane wielokrotnemu przyspieszeniu, co pozwoliło także w całkowicie unikalny sposób połączyć go z fototropicznym ruchem roślin.

Odmienna strategia oparta na ciągłości nagrania łączy się z ruchem kamery i zmianą punktu widzenia w obrębie połączonych scen (tzw. sequence shot). W takim wypadku cała narracja może być zawarta w obrębie jednej długiej sceny, obejmującej różne perspektywy, lokalizacje, a nawet wskazując na różne plany czasowe, co wymaga szczególnej precyzji w planowaniu i synchronizacji akcji z ruchem kamery.

Kadr z filmu „Lucid Green”, reż. Joseph Gebrael, Wajih Saadeh

W obszarze filmu tańca podejście to rozwija w swoich pracach m.in. francuski reżyser i choreograf Fu LE. W filmie „The Last Children”, poświęconym problemowi społecznego wpływu zamykania licznych szkół w małych wiejskich gminach, jednym trwającym 10 minut ujęciem prowadzi widza przez kilka lokalizacji oraz złożone sekwencje choreograficzne w wykonaniu grupy dzieci[1]. Narracyjny plan filmu wyznacza przypowieść, opowiadana głosem lektora, podczas gdy cała akcja i choreografia pozostają z nią w mniej lub bardziej metaforycznym związku. Mimo ciągłości nagrania film ten łączy także co najmniej dwa plany czasowe – czas przypowieści, wraz z symbolicznym obrazowaniem jej głównych punktów oraz swobodnie powiązane z chronologia wydarzeń „tu i teraz” choreografii grupowych działań dzieci. Podobne podejście wyróżnia także inne filmy tego twórcy, co przyniosło mu uznanie na wielu międzynarodowych festiwalach filmowych.

W pewnej opozycji do spójności narracji, przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości ujęcia sytuuje się film „Cargo” w reżyserii Jasmine Ellis. Posługując się pozornie niedbałym stylem, naśladując estetykę typowych dla mediów społecznościowych, amatorskich produkcji DIY (od ang. do it yourself), stworzyła film oparty na niezwykle precyzyjnej kompozycji ruchu kamery i tancerzy/aktorów. Celowo wywołuje on u widza silne poczucie przestrzennej i społecznej dezorientacji. Za pośrednictwem kamery prowadzonej „z ręki” widz podąża za postacią mężczyzny wsiadającego do windy. Wewnątrz niej kamera zaczyna się obracać, zaskakując ukazywaniem przy tym kolejnych, powtarzających się lub nowych postaci, uchwytując ich spojrzenia i nieoczywiste relacje, w które widz jest wciągany przez ich spojrzenia – wprost w kamerę – oraz perspektywę naśladująca punkt widzenia uczestnika (tzw. POV shot). Dzięki tym środkom stopniowo zaciera się poczucie realności, spójności akcji, utrudniając interpretację czy choćby zdefiniowanie liczby i roli jej uczestników. Paradoksalnie, ciągłość przepływu w ruchu kamery prowadzi tu do swoistej fragmentaryzacji świata przedstawionego.

Artykuł jest częścią cyklu publikacji realizowanych w ramach projektu Taniec okiem kamery. Sztuka tańca w mediach audiowizualnych.

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury, Dziedzictwa
Narodowego i Sportu


[1] Amatorów, biorących udział w warsztatach prowadzonych przez twórcę.

Kategorie
Programy filmowe

Kino Tańca Online vol 5: Głos mniejszości

Od 2 do 5 grudnia Mazowiecki Instytut Kultury i Fundacja Artystyczna PERFORM, w ramach programu Centralna Scena Tańca zapraszają na ostatnią w tym roku edycję Kina Tańca Online. 

Wobec narastającego obecnie w wielu miejscach na świecie kryzysu humanitarnych wartości, szczególnie związanego ze zjawiskiem migracji, w programie tej edycji pragniemy zaproponować spojrzenie z perspektywy osób i grup społecznie niedoreprezentowanych.

Jak obejrzeć program?

Program będzie można obejrzeć bezpłatnie – bez konieczności posiadania biletu i logowania. By obejrzeć filmy, wystarczy dostęp do Internetu i link.

Link do albumu Kino Tańca Online vol.5 z filmami i krótkim wideo wprowadzeniem zostanie opublikowany na Facebooku W TYM WYDARZENIU w czwartek 2 grudnia o godz. 19.00 i będzie dostępny aż do niedzieli 5. grudnia. 

W tej selekcji znalazły się wyjątkowe filmy z pogranicza dokumentu i form
eksperymentalnych, w których ruch i wizualna narracja wynika z poszukiwania wyrazu dla autentycznych historii i doświadczeń. Wsłuchajmy się w głos mniejszości i zwyczajnie przyjrzyjmy się ludziom – ich indywidualnym losom, oraz nadziejom.Jak zawsze, pokazom filmowym towarzyszyć będą także specjalne wprowadzenia przygotowane przez samych twórców, którzy zgodzili się opowiedzieć o motywacjach i doświadczeniach towarzyszących powstawaniu ich filmów.

Jak zawsze, pokazom filmowym towarzyszyć będą także specjalne wprowadzenia przygotowane przez samych twórców, którzy zgodzili się opowiedzieć o motywacjach i doświadczeniach towarzyszących powstawaniu ich filmów.

Dodatkowo, przy okazji tej ostatniej już w tym roku edycji Kina Tańca,  prezentujemy Państwu film taneczny EDGE – najnowszą współprodkcję Fundacji Artystycznej PERFORM oraz Mazowieckiego Instytutu Kultury.

Zdjęcia do filmu powstały w 2020 roku. Pełna różnorodnych emocji historia jest osadzona w znaczącym otoczeniu – naznaczonym pandemią oraz protestami i walką o prawa kobiet w Polsce – symbolicznie przypominając nam dziś wydarzenia sprzed roku.

Program Kino Tańca Online vol.5 : Głos mniejszości

Roseau (Reed) | reż. Anna Alexandre, chor. Adeline Lefièvre | Francja | 2021 | 29’

En la Tierra | reż. Gabriel Matta | USA 2020 | 10’54’’ 

Dance Is My Gun | reż. Marco Bollinger, chor. Ahmad Chaaban | Liban 2020 | 4’

Uprooted | reż. Rosely Conz, Stephany Slaughter | USA | 2019 | 5’15’’

Olhar migrante | reż. Ana Baer, Julia Ziviani | USA , Brazylia| 2020 |  3’

Edge | reż. Paulina Święcańska, chor. Thierry Verger | Polska 2020 | 14’

Kurator: Regina Lissowska-Postaremczak
Projekt: Centralna Scena Tańca w Warszawie edycja II
Organizator: Mazowiecki Instytut Kultury i Fundacja Artystyczna PERFORM
Projekt współfinansuje m.st. Warszawa

Kategorie
Open Call

Mov(i) Flow – Polish Dance Film Showcase & Mentoring – wyniki naboru

Publikujemy wyniki pierwszego etapu naboru do programu Mov(i) Flow – Polish Dance Film Showcase & Mentoring, którego celem jest popularyzacja polskiego tańca, polskich filmów tańca i filmów eksperymentalnych.Jury w składzie: Katarzyna Leśniak, Regina Lissowska – Postaremczak, Daria Woszek, Marcin Pieńkowski, Krzysztof Sołek po obejrzeniu 78 filmów wyselekcjonowało następujących twórców i filmy do drugiego etapu programu Mov(i)e Flow: Anna Bajjou „Escape room”Maria Bijak „Szpule”Agnieszka Borkowska „ Manifest kobiety żywej”Mateusz Czekaj „PORTRAITS IN MOTION”Joanna Drabik „Kant”Urszula Bernat_Jałocha „120 cm Intymności”Sebastian Juszczyk „BABU KRÓL & SMUTNE PIOSENKI – Daj mi tę noc (Give me the night)”Sylwia Marciniuk „To meet my self”Alicja Miszczor, Piotr Werewka „Desmia X”Anna Niestatek, Filip Strzelczyk „The rhythms of somnabulists””Paulina Święcańska „EDGE”Anna Tymków, Daniel Górski „BEYOND THE SYSTEM”Magdalena Zielińska „You wanted rivers”oraz artystki: Kinga Furmaniak „Puzzle”Agnieszka Mastalerz „Supports”.

Jury wysoko oceniło wyjątkowo przygotowaną animację pt.: „Athletics ballet” autorstwa Macieja Jarczyńskiego. Na uwagę zasłużyła zarówno technika animacji jak i taneczne ujęcie ruchu sportowców. Zgodnie z regulaminem pierwszej edycji programu Mov(i)e Flow animacja jako forma była wyłączona z naboru. Ten film i jego wysoka jakość zainspirowały organizatorów do rozszerzenia formuły w przyszłym roku.

Organizatorzy dziękują wszystkim twórcom, którzy nadesłali tak licznie swoje projekty! Jurorzy zauważyli ogromny potencjał w nadesłanych projektach. Zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnej edycji programu.

Współorganizatorem Mov(i)e Flow jest Instytut Adama Mickiewicza, partnerami projektu są Narodowy Instytut Muzyki i Tańca oraz operatorzy programu „Przestrzenie Sztuki” – Materia / Łódź i Kielecki Teatr Tańca – Polish Contemporary/Jazz Ballet.

Kategorie
Artykuły

Kontinuum. Ciągłość choreografii w filmowym montażu.

Kadr z filmu „Vanishing Points”, reż. Marites Carino

Jednym z kluczowych aspektów reprezentacji tańca w mediach audiowizualnych jest sposób, w jaki odzwierciedla się przepływ ruchu; jego czasowe, przestrzenne i/lub dynamiczne właściwości. Ciągłość akcji (czasu trwania i/lub trajektorii ruchu) może być przy tym osiągana na różnych płaszczyznach: od kompozycji ruchu w przestrzeni, przez sposób operowania kamerą, po montaż i mix dźwięku.

Montaż jest jednym z najbardziej fundamentalnych dla medium filmu środków już od jego początków, a problematyka przedstawiania ciągłości stanowi jego centralny punkt. Każde cięcie montażowe, związane np. ze zmianą perspektywy czy miejsca akcji naturalnie zaburza spójność czasową i przestrzenną akcji – dlatego spójność ta musi zostać zrekonstruowana, przedstawiona innymi środkami. Dotyczy to np. zachowania tzw. ciągłości wizualnej obrazu (która obejmuje m.in. ciągłość kierunków), jak i ciągłości w sposobie przedstawiania akcji (czasowych lub przyczynowych powiązań między kolejnymi scenami).

W większości fabularnych filmowych produkcji zachowanie wizualnej ciągłości obrazu oraz spójności akcji stanowi oczywistą konieczność, wspieraną szczegółowo opracowanym scenopisem i regułami zachowania następstwa ujęć i ciągłości kierunków. Jednakże w połączeniu języka filmu i choreografii często spotykamy się z dużo swobodniejszym (a także kreatywnym!) podejściem do tych zasad. Na pierwszy plan wysuwają się np. aspekty dynamiczne ruchu, których podkreślenie może być dla twórcy bardziej istotne od logicznego i czytelnego odwzorowania akcji w przestrzeni.

Poniżej omówione zostaną przykłady, które celowo wykraczają poza nagranie choreografii, prowadząc grę z ciągłością na poziomie montażu audiowizualnego, a więc w sposób nieosiągalny w realizacji scenicznej.

Stworzony przez młodą chińską artystkę tańca Yiming Fan film „Another Me in the World” opowiada o jej życiu w dwóch kontrastowo różnych światach: miasta oraz natury.  Przekaz film wydaje się bardzo czytelny, a koncepcja zrealizowana w oparciu o dość proste środki, choć wymagające bardzo dużej precyzji w procesie filmowania. Tancerka ukazana jest na przemian w betonowej przestrzeni budynków oraz w parku, lecz przy zmianie lokalizacji i kostiumu zachowana jest ciągłość choreografii oraz kadru, w którym mieści się cała postać tancerki. Zachowanie takiej ciągłości oznacza, że zarówno choreografia, jak i ustawienia oraz odległość od kamery musiały być bardzo dokładnie odtwarzane w każdej z lokalizacji.

Chwilami ciągłość ukazanego ruchu zostaje przerwana, np. zmianą kąta kamery, a kolejny ruch stanowi swego rodzaju odpowiedź na poprzedni – co z perspektywy choreograficznej również można postrzegać jako formę kontynuacji. W dalszej części filmu pojawia zastosowano także podział ekranu i równoległe zestawienie obu scenerii, w których możemy śledzić podobieństwo akcji.  Przy stosunkowo prostej (ilustracyjnej) koncepcji tej pracy, autorka doskonale łączy myślenie choreograficzne z myśleniem audiowizualnym, wykorzystując wizualną ciągłość zarówno jako dominantę w kompozycji, jak i w przekazie filmu.

Plakat filmu „Another Me in the World”, reż. Yiming Fan

Szczególnie wyrazistych przykładów operowania ciągłością chorografii dostarczają filmy amerykańskiego reżysera Mitchella Rose’a. W filmach „Globe Trot” a następnie „Exsquisite Corpse” i „And so Say All of Us” posługuje się on techniką hyper match cutting, polegającą na perfekcyjnym dopasowaniu trajektorii ruchu i kompozycji postaci w kadrze pomiędzy kolejnymi ujęciami. Prowadzi to do efektu „łańcucha” ruchu, kontynuowanego płynnie pomiędzy ujęciami przez różne osoby w różnych lokalizacjach. W filmie „Globe Trot” była to jedna, identycznie sfilmowana choreografia, wykonywana przez kilkudziesięciu amatorów w różnych lokalizacjach na całym świecie. Dwa kolejne filmy, z udziałem kilkudziesięciu renomowanych choreografów, prezentują ich indywidualny styl i osobowość w krótkich fragmentach tańca, dopasowanych i połączonych w całość dzięki ciągłości ruchu między ujęciami. Ten format był następnie adaptowany przez innych artystów i stał się szczególnie popularny w początkowym okresie pandemii Covid-19, w licznych produkcjach służąc wrażaniu wspólnoty i jedności środowisk tanecznych na całym świecie. Na gruncie polskim przykładem takiej kolektywnej produkcji jest m.in. film „Kwarantaniec” w reż. Pauliny Wycichowskiej.

Plakat filmu „Exsquisite Corpse”, reż. Mitchell Rose

Jeszcze inne narzędzia manipulowania ciągłością audiowizualną wiążą się z kategorią czasu. Są to m.in. środki formalne, takie, jak np. przyspieszenie, spowolnienie, odwrócenie (reverse) lub powtórzenia w obrębie obrazu i/lub dźwięku, a także skróty czasowe, sekwencje poklatkowe (time-lapse) lub zapętlenie (loop). O ile w tradycyjnym kinie spotykane są one stosunkowo rzadko, o tyle twórcy filmów tańca zdają się dużo chętniej sięgać po te środki (szczególnie w eksperymentalnych pracach z pogranicza video art).

W przypadku audiowizualnej rejestracji choreografii, wprowadzanie powtórzeń czy przeskoków czasowych może być postrzegane jako fragmentaryzacja samego tańca (nieciągłość w stosunku do rzeczywistego czasu). Jednocześnie jednak narzędzia takie znacznie poszerzają i uzupełniają możliwości choreograficznych środków kompozycyjnych (syntaktycznych), operując na tym samym poziomie co np. repetycje czy wariacje w tańcu. Stosunkowo często też są one wykorzystywane raczej ze względu na efekt wizualny niż tematykę dzieła, szczególnie w filmowych pracach tworzonych przez tancerzy/choreografów.

Jednym z przykładów, w których efekty reverse stał się nie tylko elementem kompozycyjnym, al. Istotnym elementem przekazu, jest film kanadyjskiej reżyserki Marites Carino pt. „Vanishing Points”. Film ma raczej afabularny charakter, koncentruje się wokół tańca duetu tancerzy street dance, przy czym efekty repetycji i odwrócenia wideo wchodzą w dialog z choreografią w taki sposób, że ni sposób odróżnić jakość ruchu od ingerencji reżyserki. Manipulowanie ciągłością choreografii i jej filmowego zapisu, zacieranie granic między jednym i drugim stało się tematem i podstawą koncepcji tego krótkiego filmu.

Wrażenie ciągłości akcji w montażu może być także osiągane na płaszczyźnie dźwięku. Stosunkowo oczywistym rozwiązaniem jest wykorzystanie np. długich jednostajnych dźwięków lub zbliżonych tonów, trwających przez dwie lub więcej scen. Jednak relacje między ruchem, dźwiękiem i montażem mogą też być bardziej złożone i znaczące. Ciekawym przykład stanowi film „Sintonia” w reż. Mario Cirillo. U podstaw kompozycji tego filmu zauważalne jest podejście muzyczne, któremu niejako podporządkowany został abstrakcyjny ruch tancerki ( i autorki choreografii tego filmu Alice Tudino). Muzyka ma bardzo mocne akcenty i motywy, nie jest to ciągła muzyka jak w poprzednich przypadkach. Muzyka w tym filmie nie jest jednostajna, ma wyraźnie zaznaczone akcenty, co sprawia, że lepiej współgra z cięciami i montażem. Zdecydowanie nie jest to muzyka „w tle”, lecz raczej motywuje ruch i sekwencje montażu, które zdają się powstawać w odpowiedzi na warstwę muzyczną. W ten sposób twórcom udało się uzyskać wrażenie pewnej wspólnej jakości wszystkich elementów i ciągłości w sekwencji działań, nadanej przez samą muzykę.

Artykuł jest częścią cyklu publikacji realizowanych w ramach projektu Taniec okiem kamery. Sztuka tańca w mediach audiowizualnych.

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury, Dziedzictwa
Narodowego i Sportu

Kategorie
Open Call

Konkurs „1 strona – 1 spojrzenie – 180 sekund” – open call

Deadline: 31.10.2021

PolskiTeatr Tańca zaprasza do udziału w V edycji międzynarodowego konkursu „1 strona – 1 spojrzenie – 180 sekund”. Nabór zgłoszeń potrwa jeszcze tylko do 31 października!

Idea interdyscyplinarnego konkursu rozwija się z każdą kolejną odsłoną, jednak istota tego cyklicznego przedsięwzięcia pozostaje ta sama – inspirowanie wypowiedzi artystycznych, których tematem jest taniec, teatr i ruch, reprezentujących różne dziedziny sztuki.

Trójdzielna nazwa konkursu – 1 strona , 1 spojrzenie, 180 sekund – odpowiada kolejno 3 kategoriom prac. „1 strona” obejmuje utwory literackie w języku polskim, „1 spojrzenie” mieści w sobie różne gatunki sztuk wizualnych (malarstwo, fotografia, rzeźba, grafika), „180 sekund” to prace filmowe i video art, eksplorując medium ruchu.

Konkurs jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych.W konkursie mogą brać udział wyłącznie prace wcześniej niepublikowane.

Regulamin przewiduje przyznanie odrębnej Nagrody Publiczności, która w 2021 roku będzie mieć charakter finansowy.  

Wszystkie nagrodzone i wyróżnione prace opublikowane zostaną na stronie internetowej Polskiego Teatru Tańca. 

Termin nadsyłania prac: 31 października 2021 roku. 

Regulamin określający ogólne zasady konkursu oraz  sposób przesyłania prac w poszczególnych kategoriach jest dostępny tutaj: Regulamin konkursu

Zgłoszenia można przesyłać wyłącznie za pośrednictwem formularza, który jest dostępny tutaj: Formularz zgłoszeniowy

Kategorie
Open Call

Short Waves Festival – konkurs filmów tanecznych Dances with Camera – open call

Earlybird deadline: 14.12.2021 / Deadline 13.03.2022

Short Waves Festival 2022 ogłasza nabór filmów do konkursu Dances with Camera – międzynarodowego konkursu filmów krótkometrażowych, których wspólnym językiem jest ruch i taniec. Do konkursu przystąpią produkcje taneczne z całego świata, odsłaniające przez widzami nieograniczone możliwości fizycznej ekspresji, wyrażone za pomocą filmowej narracji, niezależnie od formy i gatunku – od fabuł, przez dokumenty, animacje, po projekty eksperymentalne i choreograficzne impresje.

14. edycja Short Waves Festival odbędzie się w dniach 14 – 19.06.2022r. w Poznaniu.

Do konkursu można zgłaszać filmy krótkometrażowe ukończone nie wcześniej niż w 2020, nie przekraczające 30 minut, których tematem jest szeroko pojęty taniec i fizyczna ekspresja. Gatunek filmu nie podlega ograniczeniom.

Spośród nadesłanych zgłoszeń wybrane zostaną filmy do pokazu konkursowego, który odbędzie się w ramach 14. edycji Short Waves Festival, zaplanowanej od 14 do 19 czerwca 2022 roku w Poznaniu. Laureatów konkursów wyłoni międzynarodowe jury, a dodatkowo przyznana zostanie nagroda publiczności Dances with Camera, o której zdecydują widzowie zgromadzeni na pokazach konkursowych. 

Nabór filmów potrwa do 15.03.2022r. Earlybird Deadline: 14.12.2021

Zgłoszenia filmów do konkursu Dances with Camera przyjmowane są wyłącznie poprzez portal FilmFreeway.

Ogłoszenie o naborze do konkursu Dances with Camera oraz pozostałych programów konkursowych w ramach Short Waves Festival 2022 dostępne jest na stronie: www.shortwaves.pl

Zgłaszający, których filmy zostaną zakwalifikowane do konkursu, otrzymają informację w sposób bezpośredni (telefonicznie lub mailowo) do 15. kwietnia 2022 r.

Organizatorem Short Waves Festival jest Fundacja Edukacji Kulturalnej Ad Arte, ul. Hawelańska 1, 61-625 Poznań.

Kontakt: 

Aleksandra Ławska – koordynatorka Konkursów
competitions@shortwaves.pl